Tahvil nedir?

Tahvil nedir?
10.01.2019 09.49

Obligasyon. Seri halinde çıkartılan ve çoğunlukla faizli olan borç senedi.

Tahviller genellikle hamiline yazılı düzenlenmekle birlikte nama da yazılı olabilirler. Satın alacak kişiye güven vermek ve tahvillerin dolaşımını kolaylaştırmak için çoğunlukla hamiline yazılı çıkartılır. Tahviller ya bir anonim şirket tarafından veya devlet, belediye ve diğer kamu iktisadi kuruluşlarınca çıkartılabilir.

Devlet kuruluşlarının tahvil çıkarması özel yasaya bağlıdır. Anonim şirketlerse hissedarlardan temin edemedikleri sermaye ihtiyaçlarını tahvil çıkararak karşılarlar. Hamiline yazılı tahviller senedin teslimiyle nama yazılı tahvillerle alacağın temliki yoluyla mülkiyet değiştirir.

Tahvil ne demek? (Ekonomi)

(Bond, debenture, bili of exchange) Orta ve uzun - vadeli borç para sağlamak amacıyla anonim şirketler, devlet veya kamu kuruluşlan tarafından nominal değerleri eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkartılan borç senetleridir. Türkiye’de Anonim Şirketler tarafından çıkartılan tahviller Ticaret Kanunu hükümleri ne, devlet ve kamu kurumlan tarafından çıkartılanlar da özel kanunlara tabidirler. Anonim şirketler nakit ihtiyaçlarını çeşitli biçimlerde karşılayabilirler.

Bunlardan birisi sermaye artırımı yapılması, yani hisse senetleri ihraç edilerek işletmeye yeni ortaklar alınması, diğeri ise borçlanmadır. Şirketler ihtiyaç duydukları krediyi de ya bankalardan borçlanarak ya da tahvil ihraç edip halka arz ederek sağlayabilirler. Gerek tahviller, gerekse hisse senetleri Menkul Kıymetler Borsalarında alınıp satılan yatırım araçlarıdır. Bununla birlikte, aralarında bazı temel farklar vardır. Tahviller borç senedi niteliğinde olup işletme üzerinde mülkiyet hakkı doğurmazlar.

Bunlar genellikle belirli bir vade ile sınırlıdır ve bu süre içinde hamiline bir faiz geliri sağlarlar. Oysa hisse senetleri, işletme üzerinde mülkiyeti temsil eden (ortaklık hakkı veren) araçlardır, bunların belli bir geri ödeme süresi de yoktur. Faiz oranı gibi belirli bir sabit gelir de getirmezler. Ancak kardan pay hakkı doğururlar. Tahvillerin ana parası vadesinde veya İtfa planına göre yapılan çekilişlerde, nunumarasına kura isabet ederse, vadesinden önce geri ödenebilir.

İtfa planında kurası çıkmayarak vade tarihine kadar dolaşımda kalan veya vadenin yaklaştığı tarihlerde kurası çıkan tahvillere süresinin uzunluğu dikkate alınarak aynca bir prim ödenebilir. Tahviller nama veya hamiline yazılı olarak çıkartılabilirler. Tahvil senet üzerinde yazılı fiyattan, ya da bu fiyatın altındaki veya üstündeki bir fiyattan satılabilir İhraç Değeri) Bir tahvilin satış fiyatıyla onun sağladığı gerçek faiz oranı arasında ters yönlü bir ilişki vardır.

Örneğin faiz oranı °/o 8 olan 1.000 TL. nominal değerli (üzerinde yazılı fiyat) bir tahvil 800 TL. fiyatından piyasaya sürülmüşse bunun sağladığı gerçek faiz oranı % 10 olur. Anonim şirketler çeşitli türlerde tahvil çıkartabilirler. Örneğin, primli, ikramiyeli, kara iştirak hakkı veren, teminatlı, hisse senedi ile değiştirilebilir ve faiz oranı ayarlanabilir tahviller, bunlardan bazılarıdır. Ticaret Kanunumuzun hükümlerine göre (TTK, m. 422) anonim şirketlerin çıkaracakları tahviller esas sermayenin, ödenen ve onaylanmış son bilançoya göre belirtilen tutarını aşamaz.

Tahvil çıkarılması konusunda sözleşmede hüküm bulunsa da, şirket genel kurulunun bu konuda karar alması gerekir. Yönetim kurulu tahvil satışı için halka arz yoluna gitme kararı almca bunun için bir "izahname" hazırlayıp yayınlar. Burada şirketin durumu konusunda ayrıntılı bilgiler verilir. Tahvillerin üzerinde ana sermaye ve faizlerin ödeme koşulları ve varsa itfa planı da gösterilir. Tahvilleri, şirket adına imzaya yetkili kimselerden en az iki kişinin imzalaması gerekir. Şirket, nama yazılı tahvillerin kaydı için bir Tahvil Defteri tutar.

Tahvil Çeşitleri

  • Devlet tahvili: Devlet tarafından iç borçlanma yoluyla çıkarılan tahvillerdir. Diğer adı hazine tahvilidir.

  • Özel sektör tahvili: Özel şirketlerin fon ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla çıkarırlar.
    Diğer tahvil gruplarına göre daha fazla bir rizke sahiptir.

  • Primli ve başa baş tahvili: Tahvilin üzerindeki değer ile piyasaya sürülmüşse buna başa baş tahvili, tahvilin üzerinde yazan değerden daha düşük değerle piyasaya sürülmüşse primli tahvil denir.

  • Hamiline ve nama yazılı tahviller: Tahvil üzerinde sahibinin ismi yazılıyorsa nama yazılı, isim belirtilmeden elinde bulunduran kişiye alacak hakkı tanıyan tahvil ise hamiline yazılı tahvil olur.

  • İkramiyeli tahviller: Tahvil sahibine faiz dışında ek menfaat sağlayan tahvillerdir.

  • Paraya çevrilme kolaylığı olan tahviller: Vade sonu gelmeden o günün tarihine kadar faiz hakkını kullandırıp kolayca paraya çevrilebilen tahvillerdir.

  • Sabit ve değişken faizli tahviller: Piyasada arz ve talep gibi unsurlarla tahvilin ayarlanması durumudur. Tahvilin faizi arz ve talebe bağlı olarak ve piyasalar tarafından günlük belirlenmesi değişken faizli tahvildir. Ancak SPK tarafından 3, 6 aylık ve 1 yıl olarak sabit faizli endeks uygulamasına geçilmiştir.

  • Garantili ve garantisiz tahviller: Garantili tahvillerde tahvili çıkaran kurum veya kuruluşun başka bir kurum veya şirketi güvence gösterilerek yapılır. Bunun dışında çıkarılan tahvil garantisiz tahvildir.

  • İndeksli tahviller: Tahvilin anaparası bir araca bağlı olarak (altın, döviz gibi ) değeri belirlenerek sahibine ödenen tahvillerdir.

Bir Tahvilde Bulunması Gereken Hususlar

Tahvilde bulunması gereken bası konular vardır. Tahvil, Türk Ticaret Kanunu 425 ile 427 maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre;

– şirket unvanı
– konusu
– yer ve süresi
– ticaret sicil tescil numarası
– esas sermaye miktarı
– ana sözleşme tarihi
– tasdik edilmiş son bilançoya ait tescil durumu
– önceden veya sonradan çıkarılmış olan tahvil nominal değerleri, bitimi, faiz oranı, vadesi yazılı olmalı.
– tahvil için teminat gösterilen bir şeyin olup olmadığı
– şirketi idare eden en az iki kişinin imzası olmalı

Tahvil ile Hisse Senedi Arasındaki Farklar

Tahvil ile hisse senedi ya da tahvil ile bono arasındaki farkları iyi bilmek gerekir. Bu kavramlar birbirleriyle sıkça karıştırılmaktadır. Şimdi tahvil ile hisse senedi arasındaki farkları maddeler halinde kısaca sıralayalım:

  • Tahvil bir borç senedi iken hisse senedi bir hak iddia etme aracıdır.

  • Tahvil sahibi şirketin alacaklısı iken hisse senedi sahibi şirketin ortağıdır.

  • Tahvilin vadesi belli olup süresi bitince şirketle ilişkisi bitiyorken hisse senedi sahibi ise ancak istediği zaman şirketten ayrılır.

  • Tahvilin getirisi belli yani sabit iken hisse senedinde belli bir kesinlik yoktur, değişkendir.

  • Gerekli şartlarda tahviller itfa edilebilirken hisse senedinde ancak şirket iflas durumunda itfa olabilir.

  • Tahvil sahibi yönetime katılmıyorken hisse senedi sahibi ise yönetime katılır.

Sözlükte "tahvil" ne demek?

1. Değiştirme, çevirme, döndürme, dönüştürme.
2. Devletin ya da özel bir kuruluşun ödünç para almak için çıkardığı, yıllık faiz getiren yazılı senet.

Tahvil kelimesinin ingilizcesi

n. bill, bond, bill of exchange, stock
Köken: Arapça

Son Güncelleme: 18.10.2019 10:30
Obligasyon  Borç senedi  Tahvil ne demek  Tahvil çeşitleri  Bir tahvilde bulunması gereken hususlar  Tahvil ile hisse senedi arasındaki farklar 

YORUMLAR