Abdülkâdir-i Belhî Kimdir?

A- | A+
Abdülkâdir-i Belhî  Kimdir?

Mutasavvıf Mutasavvıf (D. 1839 – Ö. 1923).

Nakşibendi ve Melâmî-Hamzavî şeyhi. Şiirlerinde Gulâm-ı Kâdir ve Belhî mahlaslarını kullandı. 1555'te Belh'te meydana gelen karışıklıklar yüzünden üç yüz kadar müridiyle ülkesinden hicret etmek zorunda kalan babasıyla birlikte İran ve Irak yoluyla Anadolu'ya geçip Konya'ya geldi (1859). Dinî ilimleri, Arapça ve Farsçayı babasından öğrendi. Konya'da yirmi yaşlarında iken İbnü'l-Arabî'nin el-Fütûhâlü'l-Mekkiyye'sini okuyup bitirdi. Dört yıl kadar Konya'da kaldıktan sonra Bursa'ya giden aile, Sultan Abdülaziz'in Şeyh Süleyman Efendi'yi davet etmesi üzerine İstanbul'a ulaştı. Şeyh Süleyman Efendi, Eyüp Nişancası'ndaki Şeyh Murad Buhârî Dergâhı meşihatine tayin edildi (1867). Babasının ölümünden sonra bu tekkenin şeyhliğine getirildi (1887). Kırk altı yıl bu görevde kaldı. Nakşibendî-Müceddidî icâzetini babasından aldı. İstanbul'a geldiği ilk yıllarda Hamza Bâlî'nin ölümünden sonra Hamzaviyye adını alan Bayramî Melâmîliğini temsil eden Bekir Reşad Efendi'ye (ö. 1875) bağlandı. Zâhiren Nakşibendî-Müceddidî olarak görünmekle birlikte Hamzavîliğin prensiplerine sıkı sıkıya bağlı kaldı. Bekir Reşad Efendi'den sonra uzun yıllar İstanbul'da Hamzavî kutbu olarak tanındı. Üçüncü devre Melâmîliği adı verilen Nakşibendî Melâmîliğinin kurucusu Muhammed Nûrül-Arab İstanbul'a geldiğinde kendisini sık sık ziyaret ederek tarikatını Abdülkadir-i Behî'ye tasdik ettirmek istediyse de münasebetleri dostluk çerçevesinde kaldı. Hamzavîlik, Cumhuriyet döneminde oğlu Ahmed Muhtar'da kesintiye uğradı.

ESERLERİ:

Esrârü't- tevhid, Divan, Yenâbî ‘u'l-hikem, Künûzü'l-arîfîn, Gülşen-i Esrâr, Sünûhât-ı İlâhiyye ve İlhâmât-ı Rabbâniyye.

HAKKINDA: Hüseyin Vassâf / Sefîne (c. 2), İbnülemin Mahmud Kemal / Son Asır Türk Şairleri (1930-41), Abdülbâki Gölpınarlı / Melâmilik ve Melâmiler (1931), Sadeddin Nüzhet Ergun / Türk Şairleri (c. 1, 1936-45), Muharrem Hilmi Şenalp / Eyüpsultan'da Şeyh Murad Külliyesi (c. 1, 1982), Nihat Azamat / TDV İslâm Ansiklopedisi (c. 1, 1988).

Mutasavvıf 

YORUMLAR

Bunlar da İlginizi Çekebilir

Haftanın Trendleri

MAO inhibitörleri, aynı zamanda, Monoamin Oksidaz İnhibitörleri (MAOI) olarak bilinen ve depresyonun tedavisi için reçete edilen güçlü antidepresan bir ilaç sınıfıdır. Monoamin oksidaz ... Devamı