Bakır Nedir? Özellikleri, Kullanım Alanları ve Çıkarıldığı Yerler

Bakır Nedir? Özellikleri, Kullanım Alanları ve Çıkarıldığı Yerler
Nedir?A- | A+
09.07.2019 10.22

Tarih öncesi döneme ait metallerden olan bakır, Milattan Önce 9000'li yıllara kadar uzanmaktadır. İnsanlığın kullandığı en eski metallerden biri olduğu tahmin edilmektedir. Bunun nedeni ise Taş Devri'ne ait olduğu bilinen bıçak ve çekiçlerde, Tunç Devri'ne ait daha gelişmiş alet ve objelerde bakıra rastlanmaktadır. Aynı zamanda Kuzey Irak'ta yapılan arkeolojik bir kazıda, MÖ 8700'lü yıllara ait olduğu tespit edilen bakır bir kolye bulunmuştur.

Günümüzde ise endüstrinin birçok alanında kullanılmaktadır ve olmazsa olmazlardandır. Elektrik ve internet hatları, en çok tercih edilen alanlardır. Bunun dışında kuyumculukta, süs eşyalarında, metalürji sektöründe, fiber optik malzemelerde, boyalarda, camlarda ve bileşikleri ile daha geniş kullanım alanlarında vazgeçilmezdir. Öyle ki; ilaçlardan fotoğrafçılığa, kumaşlardan paralara kadar birçok alanda bakır bileşikleriyle karşılaşmamız mümkündür.

Bakırın tarihi açıdan gelişmişliğine ek olarak günümüzde endüstride birçok alanda kullanılıyor olması kıymetli bir yatırım aracı olmasını sağlamıştır. Tahmin edeceğiniz gibi finans piyasalarında sanayi için önemli olan birçok ürün işlem görmektedir. Üstelik forex gibi küresel olanlardan, özel ürün borsalarına kadar çok çeşitli özellikleri bulunan piyasalarda bakır işlemi yapılabilmektedir. Bakır yatırımı, yüksek gelir gruplarının da ilgisini çeken bir alternatif olmuştur.

Bakır Nedir?

Doğanın insanlara sunmuş olduğu doğal malzemelerden biri olan bakır, serbest ya da birleşik olarak bulunma özelliğine sahiptir. İletkenlik özelliğinin yoğun olmasından dolayı, ısı ve elektrik iletilmesi gereken konularda genellikle bakır kullanılmaktadır. Rengi kızıl olan ve en çok kullanım alanına sahip madenlerden biri olan bakır, üretimde kolay bir malzeme olmasından dolayı çok eski çağlardan beridir kullanılagelmiş bir maddedir.

Isıyı ve elektriği en iyi ileten element olmasından dolayı ısınma, soğutma ve elektrik sektörlerinde sıkça bakırdan faydalanılmaktadır. Diğer yandan bakırın paslanmaz özellikte olması, kaplama alanında da sıkça başvurulan bir malzeme olmasına neden olmuştur. Bakırın hava ile etkileşime girmesi durumunda rengi kızıldan yeşilimsi bir renge döner.

Aldığı yeşilimsi rengin hava ile teması sonucunda oluşturduğu koruyucu katman sayesinde, bakır uzun süre toprak altında muhafaza edilebilen bir malzeme olmuştur. Aynı zamanda bakır bazı asidik maddelerle tepkimeye uğrar. Hidroklorik asit, nitrik asit ve sülfürik asit, bakırın tepkimeye girdiği asit çeşitleri arasındadır.

Bakırın Özellikleri Nelerdir?

Bakır dünya üzerinde en çok kaynağa sahip madenlerden biridir. Elektriği gümüşten sonra en iyi ileten madde olarak bilinmektedir. Bakır birçok sanayi alanında kullanılmasından dolayı ülke ekonomisine ciddi anlamda yarar sağlamaktadır. Diğer yandan yüksek oranda iletken bir madde olması ve dövme tekniği ile kolay şekil alabilmesinden dolayı, günlük eşya yapımında ve turistler için süs eşyası yapımında bakırdan faydalanılmaktadır.

Bakır ayrıca, başka maddelerle bir araya gelince kullanışlı bileşimler ortaya getirmektedir. Bunlar arasında yer alan pirinç ve bronz maddeleri bakır ile diğer alaşımların bir araya gelerek oluşturdukları maddelerdir. Bu maddeler de bayanlar için mücevher ve takı üretiminde kullanılmaktadır. Bunlardan başka vana ve musluk üretimlerinde de pirinç ve bronz malzemeler bakır ile birlikte kullanılmaktadır. Bakırın bir de yatırım aracı olarak kullanıldığı yer vardır ki değinmeden geçmeyelim. Bakır tıpkı altın ve gümüş gibi bir emtia çeşitidir.

Günümüzün vazgeçilmez metali olan bakır, dünyada en çok kullanılan ikinci metaldir. MÖ 9000'li yıllardan beri insan hayatında yer almaktadır. Hemen her sektörde kullanılabilen, ekonomik ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak kullanım alanı genişlemektedir. ABD'deki eski madeni paralarda, silahlarda rastlanmıştır. Anadolu'daki birçok arkeolojik kazıda da bakır malzemesi bulunmuştur.

Kimya alanında kullanılan sembolü "Cu", atom numarası ise 29'dur. Erime noktası 1083 iken 2300 derece kaynadığı bilinmektedir. Bakırın elektrik iletme oranı ise yüzde 99,95'tir. Dolayısıyla elektrik ve internet hatlarında kullanılmaktadır. Ayrıca gümüşten sonra elektriği en yüksek oranda ileten metal olduğu bilinmektedir. Isı iletimi de oldukça yüksektir ve bu nedenle mutfak eşyalarında kullanılmaktadır.

Bakır yumuşak bir yapıya sahiptir ve bu nedenle kolay işlenip dövülebilir. Altın, gümüş, cıva ve platinden aktif, hidrojenden ise pasif olduğu bilinmektedir. Rengi doğal olan bakır, kırmızımsı veya kahverengi olarak görünmektedir. Sahip olduğu kübik kristal yapı sayesinde soğuk işlenmesi de mümkündür.

Kaynak yapılması gereken alanlarda ve bronz üretiminde de bakırın önemli bir yere sahip olduğunu söylemek mümkündür. Sanayi ve hammadde sektörleri için son derece kullanışlı bir malzeme olması günümüzde bakırın sıkça kullanılmasına neden olurken, eski çağlarda da kısıtlı imkânlar içinde bakırın kullanışlı olması, eskiden beridir bakırın insan yaşamı için önemli bir yere sahip olmasına sebep olmuştur.

Bakırın Kullanım Alanları Nelerdir?

Bakır pek çok konuda kullanışlı bir malzeme olmasından dolayı, kullanım alanı da aynı doğrultuda oldukça geniştir. Endüstri alanlarının pek çoğunda faydalanılan bakır, başlıca elektrik sektörünün vazgeçilmez parçalarından biridir. Aynı zamanda ulaşım ve inşaat sanayilerinde de yararlanılan bakır, ısı ve elektriği en kolay ileten madde olmasından dolayı, sıkça tercih edilmektedir.

Diğer yandan madeni para üretiminde de üretilen paraların içeriğinde yüksek oranda bakır bulunmaktadır. Antika değeri taşıyan geçmişten günümüze gelmiş pek çok mutfak eşyasının bakır olması, bakırın günlük yaşamdaki etkisini gözler önüne sererken, günümüzde de bakırın turistik eşya yapımı ve kuyumculuk gibi alanlarda da kullanıldığı görülmektedir. Mutfakta kullanılan tabak ve tencere gibi pek çok mutfak eşyasının bakır malzemeden üretilmiş olduğu görülmektedir.

Bakır Çıkarılan Yerler Nerelerdir?

Türkiye'de çokça bakır yatağı bulunan şehirler bulunurken, bakırın çıkarıldığı pek çok yerde kurşun ve çinko kaynakları da yer almaktadır. Genellikle Murgul (Artvin), Çayeli (Rize) ve Küre (Kastamonu) çıkarılan bakır, elektrik ve soğutma sanayilerinde kullanılmaktadır. Dünyada ise Türkiye de dahil olmak üzere Şili, Rusya ve ABD en çok bakır yataklarının bulunduğu ülkelerdir.

Bakır doğal yataklarından çıkarıldıktan sonra, işlenmek üzere Maden Ergani Bakır İşletmeleri ve Samsun Karadeniz Bakır İşletmeleri'ne gönderilmektedir. Bu işletmelerde işlenerek kullanım için uygun hale getirilen bakır, iletkenlik ve dayanıklı olma özelliği ile pek çok alanda hammadde olarak kullanılmaktadır.

Son Güncelleme: 18.08.2019 15:49
Iletken  Elektrik  Bakır tel   

YORUMLAR